Bir gün Nasreddin Hoca pazara gitmek üzere hazırlanmış. Bunu duyan mahalleli çocuklar hemen etrafını sarmış.

Biri,
— Hoca, bana pazardan düdük al! demiş.
Bir diğeri,
— Bana da al!
Bir başkası,
— Ben de isterim!

Bütün çocuklar sırayla düdük istemeye başlamış. Ancak içlerinden yalnızca bir tanesi eline harçlığını sıkıştırıp Hoca’ya vermiş.

Hoca da parayı alıp pazara gitmiş.

Akşam olunca elinde tek bir düdükle geri dönmüş. Çocuklar hemen koşup etrafını sarmış:

— Düdüğüm nerede Hoca?
— Benimki nerede?
— Hani bana da alacaktın?

Nasreddin Hoca, cebinden düdüğü çıkarmış ve yalnızca parasını veren çocuğa vermiş.

Sonra gülümseyerek şöyle demiş:

— Parayı veren, düdüğü çalar!

Açıklama:

Bu fıkra, Nasreddin Hoca’nın zekice ve öğretici yaklaşımını anlatan klasik bir hikâyedir. Kıssadan hisse şu:

“Emek verilmeden, bedel ödenmeden bir şey beklenmez.”
Ya da Hoca’nın söylediği şekliyle:
“Parayı veren düdüğü çalar.”

Bu söz, günümüzde de sıkça kullanılan ve özellikle adalet, hak ve sorumluluk konularında ders veren bir deyim haline gelmiştir. Hoca burada sadece çocuklara değil, herkese önemli bir hayat dersi veriyor:
Bir şey istiyorsan, karşılığını vermen gerekir.