Eskiden Anadolu’da geçim şartları ağırdı. Köylerde ve küçük kasabalarda iş bulmak zor olduğu için birçok aile, umudu büyük şehirlere bağlardı. Evlerin reisleri, genç delikanlılar, nişanlısına kavuşmak isteyenler ya da çocuklarına daha iyi bir hayat sunmak isteyen babalar çareyi gurbete çıkmakta bulurdu. En çok gidilen yer ise her zaman İstanbul olurdu.
İstanbul’a çalışmaya gidenler bazen yıllarca memleketine dönemezdi. Geride kalanlar için zaman daha ağır akardı. Eşler, nişanlılar, anneler her gün bir haber bekler, yol gözler, kapı sesiyle umutlanırdı. Hasret büyüdükçe yürek daha da ağırlaşırdı.
“Yarim İstanbul’u Mesken mi Tuttun” türküsü de işte böyle bir bekleyişin içinden doğmuştur. Kocasını İstanbul’a uğurlayan bir kadının, yıllar geçmesine rağmen dönmeyen eşine duyduğu özlem, kırgınlık ve sitem bu sözlere dönüşmüştür. Türküde geçen ifadeler, yalnızca bir sevdayı değil; gurbetin insanın kalbinde açtığı derin yarayı da anlatır.
Türküden Dizeler
Yarim İstanbul’u mesken mi tuttun
Gördün güzelleri beni unuttun
Beni evinize köle mi tuttun
Bu dizeler, sevdiğine kavuşamayan bir kadının hem özlemini hem de içindeki incinmişliği yansıtır. Gurbet, sadece uzaklık değil; aynı zamanda unutulma korkusudur. Bu türkü, Anadolu insanının yaşadığı gerçek bir duygunun, sözle ve ezgiyle dile gelmiş hâlidir.